Πάτρα , ταξιδιωτών εντυπώσεις , 1850 Γ. Φλωμπέρ – 1953 Αλ. Γκίνσμπεργκ

1850 Γουσταύος Φλωμπέρ

Ο Φλωμπέρ, τον Δεκέμβρη του 1850 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1851(Ιουλιανό ημερολόγιο)  επισκέπτεται την Ελλάδα. Στα «Carnets de Voyages» , μια σειρά μικρά δερμάτινα σημειωματάρια , ο Φλωμπέρ κρατούσε σημειώσεις κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του .Με βιαστικό και συχνά πρόχειρο γράψιμο , «είναι αληθινά θαυμαστό σε τι βαθμό ο πληθωρικός αυτός άνθρωπος έβρισκε τη δύναμη να τιθασεύσει την ορμή του και να φθάσει σε ένα ύφος που έχει τη λιτότητα και την απονιά του φωτογραφικού φακού», αναφέρει ο Κ.Θ.  Δημαράς στον πρόλογο του βιβλίου «Το ταξίδι στην Ελλάδα» (εκδ.Ολκός-1997).

Στο τέλος του ταξιδιού θα μείνει στην Πάτρα (Παρασκευή 26 Ιανουαρίου του 1851 – Δευτέρα 29 Ιανουαρίου του 1851) απ’ όπου θα πάρει το καράβι για το Μπρίντιζι της Ιταλίας.

1953 Άλεν Γκίνσμπεργκ

Σ’ ένα υπόγειο βιβλιοπωλείο στο Λονδίνο, αριστερό κάποιας τροτσκικής αποκλίσεως όπως αναφέρει ο Βασίλης Λαδάς στο βιβλίο του «Η πόλη & ο μύθος», πέφτει στα χέρια του ένα περιοδικό με τίτλο Ephimero. Έχει ζητηθεί από διάσημους πλέον συγγραφείς της γενιάς των beatnings να πουν ποιο μέρος από όσα είχαν ταξιδέψει τους άφησε τις χειρότερες εντυπώσεις. Αυτό το μέρος για τον Allen Ginsberg ήταν η Πάτρα.1850 Γουσταύος Φλωμπέρ

Σελ.131-132 του βιβλιου ¨Το ταξίδι στην Ελλάδα

« Ως την Πάτρα ,προχωρούμε στην άκρη άκρη της θάλασσας, μερικές φορές και πάνω στη θάλασσα, τα χαλίκια κάνουν ένα βαρύ θόρυβο κάτω από τα κουρασμένα πόδια των ζώων μας ˙

έχω , από την κούραση , το δεξί μου χέρι αποκαμωμένο να βαστάει τα γκέμια. Η νύχτα είναι γλυκιά, βλέπεις , αν και το φεγγάρι είναι κρυμμένο ˙ ο καθαρός αέρας μου κάνει καλό στο κεφάλι, νιώθεις τη μυρωδιά των σκίνων και τη μυρωδιά της θάλασσας, ο θόρυβός της είναι ανεπαίσθητος. Προχωράω πίσω από τον Φραγκίσκο, ακολουθώντας τα άσπρα καπούλια του αλόγου του ˙ κατά τις 8 η ώρα, περνάω μπροστά και ακολουθώ τον Μαξίμ .

– Ο κόλπος φαίνεται να στενεύει. Δεξιά μας, μεγάλη λάμψη από τη φωτιά κάποιων βοσκών, που ζεσταίνονται μέσα στη νύχτα ˙ μακρινά γαυγίσματα των σκύλων που, σίγουρα, μας οσμίζονται ˙ στο βάθος, στον ορίζοντα, δύο φώτα που δίνουν την εντύπωση πως βρίσκονται στο επίπεδο της θάλασσας.

Στις 9 η ώρα, ένα μεγάλο τετράγωνο κτίσμα δεξιά μου: είναι η εκκλησία του Αγίου Ανδρέα, βρισκόμαστε στην Πάτρα.

ΠΑΤΡΑ – Μια λεωφόρος δεντροφυτεμένη και που κατηφορίζει˙ αριστερά ένα σπίτι φωτισμένο. Κατεβαίνουμε ένα μεγάλο δρόμο, όλα φωταγωγημένα (για τη γιορτή της βασίλισσας, μας λένε το βράδυ). Τι θλιβερές φωταψίες ! Τι θλιβερή πόλη!

Επισκεπτόμαστε τρία ξενοδοχεία δίχως να βρούμε κατάλυμα˙ είναι όλα γεμάτα. Μας τοποθετούν τελικά σ’ ένα ατέλειωτο ακόμη μεγάλο σπίτι, δίχως κουρτίνες, δίχως έπιπλα και δίχως φωτιά (δίχως φωτιά!!!), όπου υπάρχουν άνθρωποι που κάτι σουφρώνουν στο διάδρομο και σκυλιά που γαυγίζουν.

Στις 11 παρά τέταρτο, ένα κουτσό γκαρσόνι μας φέρνει δυο σκληρά κοτόπουλα και ένα μπουκάλι απαίσιο γλυκό κρασί, αφρώδες.

Ο Φραγκίσκος πλαγιάζει στη σκάλα, ο Μαξίμ καταγής και εγώ σε ένα στρώμα (πρέπει να συνηθίσω, μου το ξαναέδωσαν) και ταυτόχρονα νιώθω να ασφυκτιώ και τρομερή κούραση˙ τι καλά όμως που κοιμήθηκα!

Την επόμενη, στις 7 η ώρα, μετακομίζουμε. – Ξενοδοχείο των Τεσσάρων Εθνών, απαίσιος παλιοξενώνας . – Ο νεαρός Χρίστος χαριτωμένος μικρός υπηρέτης, με το πρώτο χνούδι στο μουστάκι του, που κάνει όλες τις δουλειές.

Πάτρα, καινούργια πόλη. – Η βρωμιά του Έλληνα σε όλο της το μεγαλείο˙ δεν υπάρχει περίπτωση να κάνεις ένα χαμάμι. Τέλος τα χαμάμια! τέλος τα ταξίδια! όλα έχουν ένα τέλος.

Τι κουτός που είναι ο άνθρωπος!

Σήμερα Σάββατο, ημέρα γενεθλίων του Μαξίμ, καλός καιρός. – Οι γούνες μας στο μπαλκόνι, στον ήλιο.

–          Ο Φραγκίσκος καθάρισε τις δύο σέλες μας. – Δεν σταματούν να τρώνε στο διπλανό δωμάτιο˙ δε σταματούν να περπατάνε στο πάνω πάτωμα. Την Τρίτη θα φύγουμε για το Μπρίντιζι.

Άλλοι τόποι! Άλλες μέρες….

 

Πάτρα, Σάββατο 8 Φεβρουαρίου, ώρα 3 και τέταρτο »

 

1953 Άλεν Γκίνσμπεργκ

«Κάποιο άθλιο εξολοθρευτικό παιχνίδι παίζει το περιοδικό σας με τις μνήμες μας που κουρελιάστηκαν τόσα χρόνια. Πρώτα γυμνώσαμε την ψυχή μας στους ψυχαναλυτές μας ιστορώντας τους αδιάκοπους βιασμούς της παιδικής μας ηλικίας. Ύστερα διηγηθήκαμε τη φυγή μας μέσα στην ίδια μας τη χώρα και μετά ζητάτε να σας πούμε και για τα ιερά μας. Για τα ταξίδια μέσα στην ψυχή μας, που πάλι δεν μας λύτρωσε. Όλα αυτά τι ενδιαφέρουν τους αναγνώστες; Το ερώτημά σας μοιάζει με ερώτημα εφηβικού άλμπουμ: ‘’Τι είναι ο έρωτας; Τι είναι ευτυχία; Ποιος είναι για σας ο ωραιότερος άνδρας; ‘’ Για να τα αποφύγουν όλα αυτά , αποδεκατίστηκαν τα καλύτερα μυαλά της γενιάς μου και όσοι σωθήκαμε μεταφέρουμε λάδι για το λυχνάρι τους που καίει.

Παίζω όμως το παιχνίδι σας κρύβοντας τα πραγματικά μου χαρτιά. Γιατί δεν θα σας πω καμία πρωτεύουσα του κόσμου και για τους πύργους που πέφτουν. Δεν θα σας πω τίποτα εγωιστικό αλλά για την αδιάφορη ψυχή μου σ’ένα νεκρό λιμάνι που βρέθηκα για να φύγω μακριά από όσα σπασμένα αγάλματα παρέμειναν όρθια στην Ελλάδα, μια χώρα που εγκλώβιζε τον πολιτισμό μια άλλης χώρας.

Ήταν Φλεβάρης του 1953 και είχα τελειώσει το ταξίδι των μελλοντικών συγγραφέων στην Ακρόπολη και στους Δελφούς και δεν ήθελα τίποτα άλλο παρά να φύγω από τα πρότυπα της αρχιτεκτονικής του Λευκού Οίκου και τη φιλοσοφία των προεκλογικών λόγων των πρόεδρων μας. Η φυγή μου ήθελα να είναι ακράτητη. Όμως από λάθος υπολογισμό περίμενα καράβι σε μια πόλη που δεν έφταιγε για να τη μισήσω.

Το ιταλικό της όνομα ήταν Patrasso, όμως οι ίδιοι οι έλληνες τη φώναζαν Πάτραι. Ευτυχώς είχα τη γνωστή παρέα και βρήκα φτηνή και καλή μπύρα. Κανένα άλλο φάρμακο. Έβρεχε συνέχεια και καθόμαστε κάτω από στοά που έμοιαζε ιταλική. Όμως παρότι έβρεχε, η πόλη δεν είχε δέντρα και τα πρόσωπα δεν βλάσταιναν. Ήταν σιωπηλά και περίεργα, έτοιμα για υπολογισμούς και αθροίσεις. Μισάνοιγαν ένα ειρωνικό χαμόγελο όταν μας κοίταζαν επίμονα, γιατί δεν είμαστε δικοί τους. Δεν θα κάναμε ούτε οικογένειες, ούτε παιδιά, ούτε σπασμένα αγάλματα. Δεν τους ενδιέφερε όπως ζούσαμε, αφού δεν είμαστε συμπολίτες τους. Είμαστε ένα είδος θεάτρου. Ανήκαμε στους Τιτάνες που τους είχαν νικήσει οι Ολύμπιοι Θεοί, που πατρονάρησαν τον μετέπειτα πολιτισμό της Αρχαίας Ελλάδας και όλης της Δύσης.

Η Ελλάδα είχε εμφύλιο πριν και οι κομμουνιστές είχαν χάσει. Οι κομμουνιστές ήσαν σταλινικοί κι αν επικρατούσαν θα δολοφονούσαν τους τροτσκιστές. Θα δολοφονούσαν τη μάνα μου τη Naomi. Έτσι δεν ήμουν ούτε με τους νικητές ούτε με τους ηττημένους. Η πόλη το έδειχνε φανερά πως ήταν με τους νικητές και η εμφάνιση της παρέας μας έμοιαζε με νικημένους που μέθαγαν για να ξεχάσουν την ήττα. Είτε είμαστε Τιτάνες, είτε κομμουνιστές, όσο είμαστε μεθυσμένοι, δεν ενοχλούσαμε.

Τίποτα δε σάλευε στην πόλη, μόνο τα μάτια των μικρών παιδιών, όπως παντού. Ένα φτωχό καρναβάλι είχε σαν μοναδικό μεταμφιεσμένο έναν πιερότο που είχε κολλήσει παλιά αμερικανικά δολάρια σαν πούπουλα, στη στολή του. Η έλλειψη ζωής θα αναπληρωνόταν κάθε βράδυ με τη μανιασμένη περιέργεια για τη ζωή των άλλων και το μίσος για αυτούς που ευτυχούν. Πως χάνουν οι άνθρωποι τον Άγγελο που έχουν μέσα τους;

Όταν ήρθε καθυστερημένα το καράβι, έφυγα οριστικά από την αρχαία και τη νέα Ελλάδα. Ας το πάρετε έτσι λοιπόν και ας θεωρήσετε αυτή την πόλη, την Πάτρα , ως το ασχημότερο μέρος που είδα, όχι γιατί έτσι ήταν αλλά γιατί έτσι ένιωσα. Ήταν ένα άσχημο σκηνικό για τα αισθήματά μου. Αν ήξερα ότι θα αργούσε το καράβι, θα έμενα σους Δελφούς, όπου τουλάχιστον θα μπορούσε η Πυθία να βρει την καλή της ανατολική σοφία. Φλεβάρης ήταν και τα πέλματά της θα τα γαργαλούσαν ήδη τα φίδια της Άνοιξης.»

 

Πηγές

«Το ταξίδι στην Ελλάδα» Γ.Φλωμπέρ- εκδ. Ολκός –Αθ.1997

http://www.presspop.gr/articles/2014/01/13/ο-allen-ginsberg-στην-πάτρα…

http://www.kathimerini.gr/128329/article/politismos/arxeio-politismoy/apo-ton-gkistav-flomper-ston-alen-gkinsmpergk

 

 

Advertisements
This entry was posted in Διαβάσαμε, Κομμάτια και αποσπάσματα, λογοτεχνία and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s